Guru's AddaGuru's Adda

Yoga Vasistha — Nirvana Prakarana Uttara (Liberation, Part 2), Sarga 190, Verses 7–12

This page presents the Yoga Vasistha (Yogvashistha), Nirvana Prakarana Uttara (Liberation, Part 2), Sarga 190, verses 7–12 — the original Sanskrit shloka(s) with their Hindi meaning.

निर्वाण प्रकरण (उत्तरार्ध) · सर्ग 190 · श्लोक 7-12

संस्कृत श्लोक

श्रीवसिष्ठ उवाच । बोधमात्रं भवेज्ज्ञानं भावसाधनमात्रकम् । न ज्ञानज्ञेययोर्भेदः पवनस्पन्दयोरिव ॥ ७ ॥ श्रीराम उवाच । एवं चेत्तत्कथमयं ज्ञानज्ञेयादिविभ्रमः । सिद्धः शशविषाणाभो भविष्यद्भूतभव्यशः ॥ ८ ॥ श्रीवसिष्ठ उवाच । बाह्यार्थभ्रान्तितो ज्ञेया भ्रमबुद्धिरिहोदिता । बाह्यश्चाभ्यन्तरश्चार्थो न संभवति कश्चन ॥ ९ ॥ श्रीराम उवाच । योऽयं प्रत्यक्षदृश्योऽर्थो मुने त्वमहमादिकः । भूतादिरनुभूतात्मा स कथं नास्ति मे वद ॥ १० ॥ श्रीवसिष्ठ उवाच । आदिसर्गविधावेव विराडात्मादिकोऽनघ । जातो न कश्चिदेवार्थो ज्ञेयस्यातो न संभवः ॥ ११ ॥ श्रीराम उवाच । भविष्यद्भूतभव्यस्था जगद्दृष्टिरियं मुने । नित्यानुभूयमानापि न जातेति किमुच्यते ॥ १२ ॥

हिन्दी अर्थ

आतिवाहिक शरीर आधिभौतिक रूप से भावित होकर पृथिवी, शरीर आदिरूप पिंडाकार को देखता हे । चिदाकाश मैं ब्रह्म हूँ" यह यथार्थ चेतना छोड़कर "यह मनुष्य आदि शरीर मैं हू, यह पृथिवी आदि मेरा आधार है", यों देखता है और उसमें वैसी ही आस्था करता है