Guru's AddaGuru's Adda

Yoga Vasistha — Nirvana Prakarana Uttara (Liberation, Part 2), Sarga 180, Verses 15–20

This page presents the Yoga Vasistha (Yogvashistha), Nirvana Prakarana Uttara (Liberation, Part 2), Sarga 180, verses 15–20 — the original Sanskrit shloka(s) with their Hindi meaning.

निर्वाण प्रकरण (उत्तरार्ध) · सर्ग 180 · श्लोक 15-20

संस्कृत श्लोक

मौञ्जदामनिबद्धोर्ध्वपादो नित्यमवाक्शिराः । अष्ठीलत्वं दधदिव महाष्ठीलस्य शाल्मलेः ॥ १५ ॥ दृष्टः प्राप्तेन तं देशं स कदाचिन्मया पुमान् । विचारितो निकटतो वक्षःस्थाञ्जलिसंपुटः ॥ १६ ॥ यावज्जीवत्यसौ विप्रो निःश्वसित्यहताकृतिः । शीतवातातपस्पर्शान्सर्वान्वेत्ति च कालजान् ॥ १७ ॥ अनन्तरमसावेको नोपचर्य मया बहून् । दिवसातपखेदेन विश्रम्भे पातितः शनैः ॥ १८ ॥ पृष्टश्च कोऽसि भगवन्किमर्थं दारुणं तपः । करोषीदं विशालाक्ष लक्ष्यालक्ष्यात्मजीवितः ॥ १९ ॥ अथ तेनोक्तमर्थस्ते क इवानेन तापस । अर्थे नातिविचित्रा हि भवन्तीच्छाः शरीरिणाम् ॥ २० ॥

हिन्दी अर्थ

व्याघ्रादि के भय की तरह परिज्ञात होते ही यह सम्पूर्णं तथा शान्त हो जाता है । एक ही संवित्‌ का स्वप्न में जिस प्रकार अनेकरूप से भान होता है उसी प्रकार सृष्टि के आदि में एक ही संवित्‌ का चिदाकाश में नाना पदार्थरूप से भान होता हे