Guru's AddaGuru's Adda

Yoga Vasistha — Upashama Prakarana (Dissolution), Sarga 34, Verses 30–35

This page presents the Yoga Vasistha (Yogvashistha), Upashama Prakarana (Dissolution), Sarga 34, verses 30–35 — the original Sanskrit shloka(s) with their Hindi meaning.

उपशम प्रकरण · सर्ग 34 · श्लोक 30

संस्कृत श्लोक

एतस्मिन्सर्वभूतानि निर्विकल्पचिदात्मनि । गुणभूतानि भूतेशे तिष्ठन्ति विविशन्ति च ॥ ३० ॥ यत्किलानेन कलितं चेतनेनान्तरात्मना । तत्तद्भवति सर्वत्र नेतरत्सदपि स्थितम् ॥ ३१ ॥ यच्चिता कलितं किंचित्तदाप्नोति निजं पदम् । यच्चिताकलितं नेह तत्सदप्यन्तमागतम् ॥ ३२ ॥ इमे घटपटाकाराः पदार्थशतपङ्क्तयः । जागत्यो विपुलादर्शे ह्यस्मिन्व्योमनि बिम्बिताः ॥ ३३ ॥ एतद्वृद्धं वृद्धतरे क्षयि क्षयिणि जायते । पदार्थे सदसच्चापि प्रतिबिम्बार्कवत्स्थितम् ॥ ३४ ॥ अदृश्यं सर्वभूतानां प्राप्यं गलितचेतसाम् । एतत्तद्दृश्यते सद्भिः परं व्योमातिनिर्मलम् ॥ ३५ ॥

हिन्दी अर्थ

कारण होने से जैसे यह हरि का हेतु है वैसे ही पालन ओर संहार का हेतु भी है, ऐसा कहते है । निर्विकल्प चैतन्यस्वरूप सब प्राणियों के अधिष्ठाता इसमें गुणों की नाई अभिन्न सत्तावाले सब भूत स्थित रहते हैं और प्रवेश भी करते हैँ । भाव यह कि "यतो व इमानि भूतानिजायन्ते" इत्यादि श्रुति में कहे गये ब्रह्मलक्षण का इसमें समन्वय है