Yoga Vasistha — Upashama Prakarana (Dissolution), Sarga 34, Verses 30–35
This page presents the Yoga Vasistha (Yogvashistha), Upashama Prakarana (Dissolution), Sarga 34, verses 30–35 — the original Sanskrit shloka(s) with their Hindi meaning.
उपशम प्रकरण · सर्ग 34 · श्लोक 30
संस्कृत श्लोक
एतस्मिन्सर्वभूतानि निर्विकल्पचिदात्मनि ।
गुणभूतानि भूतेशे तिष्ठन्ति विविशन्ति च ॥ ३० ॥
यत्किलानेन कलितं चेतनेनान्तरात्मना ।
तत्तद्भवति सर्वत्र नेतरत्सदपि स्थितम् ॥ ३१ ॥
यच्चिता कलितं किंचित्तदाप्नोति निजं पदम् ।
यच्चिताकलितं नेह तत्सदप्यन्तमागतम् ॥ ३२ ॥
इमे घटपटाकाराः पदार्थशतपङ्क्तयः ।
जागत्यो विपुलादर्शे ह्यस्मिन्व्योमनि बिम्बिताः ॥ ३३ ॥
एतद्वृद्धं वृद्धतरे क्षयि क्षयिणि जायते ।
पदार्थे सदसच्चापि प्रतिबिम्बार्कवत्स्थितम् ॥ ३४ ॥
अदृश्यं सर्वभूतानां प्राप्यं गलितचेतसाम् ।
एतत्तद्दृश्यते सद्भिः परं व्योमातिनिर्मलम् ॥ ३५ ॥
हिन्दी अर्थ
कारण होने से जैसे यह हरि का हेतु है वैसे ही पालन ओर संहार का हेतु भी है, ऐसा कहते है ।
निर्विकल्प चैतन्यस्वरूप सब प्राणियों के अधिष्ठाता इसमें गुणों की नाई अभिन्न सत्तावाले सब
भूत स्थित रहते हैं और प्रवेश भी करते हैँ । भाव यह कि "यतो व इमानि भूतानिजायन्ते" इत्यादि श्रुति
में कहे गये ब्रह्मलक्षण का इसमें समन्वय है