Yoga Vasistha — Upashama Prakarana (Dissolution), Sarga 80, Verses 20–49

तिष्ठ वा गच्छ वा चित्त नासि मे न च जीवसि । प्रकृत्यासि मृतं नित्यं विचारात्सुमृतं स्मृतम् ॥ २० ॥ निस्तत्त्वं त्वं जडं भ्रान्तं शठं नित्यमृताकृते । मूढ एव त्वयाज्ञेन बाध्यो न प्रविचारवान् ॥ २१ ॥ वयमज्ञातवन्तस्त्वां मौर्ख्येणाशु मृतं भवत् । मृतमस्माकमद्यासि दीपानां तिमिरं यथा ॥ २२ ॥ शठेन भवता दीर्घकालं देहगृहं मम । उपरुद्धमभूत्सर्व साधुसंसर्गवर्जितम् ॥ २३ ॥ जडे प्रेतसमाकारे गते त्वयि मनःशठे । सर्वसज्जनसंसेव्यमिदं देहगृहं मम ॥ २४ ॥ पूर्वमेवासि नासीस्त्वं संप्रत्येव शठं जगत् । न भविष्यसि चेदानीं वेताल किं न लज्जसे ॥ २५ ॥ सह तृष्णापिशाचीभिः सह कोपादिगुह्यकैः । निर्गच्छ चित्तवेताल शरीरसदनान्मम ॥ २६ ॥ दिष्ट्या विवेकमात्रेण निर्गतो देहमन्दिरात् । प्रमत्तश्चित्तवेतालः कुवृकः कन्दरादिव ॥ २७ ॥ अहो नु चित्रं सुमहज्जडेन क्षणभङ्गिना । मनःशठेन सर्वोऽयं नीतो विवशतां जनः ॥ २८ ॥ कस्ते पराक्रमः किं ते बलं कस्ते समाश्रयः । यदि वल्गसि मामेकं जनानां बाधसे मृतम् ॥ २९ ॥ सर्वथैवासि न मया दीनचित्तक मार्यसे । मृतमित्यवबुद्धं त्वमद्य केवलमज्ञ हे ॥ ३० ॥ एतावन्तमहं कालं त्वां ज्ञात्वा जीवदास्थिति । श्लिष्टः प्रभूतसङ्गासु चिरं संसृतिरात्रिषु ॥ ३१ ॥ चित्तं मृतं हि नास्तीदमित्यद्याधिगतं मया । तेन त्वदाशां संत्यज्य तिष्ठाम्यात्मनि केवलम् ॥ ३२ ॥ दिष्ट्या चित्तं मृतमिति ज्ञातमद्य मया स्वयम् । न शठेन समं नेयं समग्रं जीवितं निजम् ॥ ३३ ॥ उत्सार्य देहसदनान्मनःशठमहं क्षणात् । अहं स्वस्थः स्थितोऽस्म्यन्तर्वेतालपरिवर्जितः ॥ ३४ ॥ चित्तवेताललब्धेन चिरं कालं मयात्मना । कृताविकाराविविधाः स्वयं स्मृत्वा हसाम्यहम् ॥ ३५ ॥ चिरान्निपातितो दिष्ट्या विचारासिपरार्दितः । हृद्गेहाच्चित्तवेतालस्तालोत्तालसमुन्नतिः ॥ ३६ ॥ प्रशान्ते चित्तवेताले पवित्रां पदवीं गते । दिष्ट्या शरीरनगरे सुखं तिष्ठामि केवलम् ॥ ३७ ॥ मृतं मनो मृता चिन्ता मृतोऽहंकारराक्षसः । विचारमन्त्रेण समः स्वस्थस्तिष्ठामि केवलम् ॥ ३८ ॥ किं मनो मे ममाशा का को मेऽहंकारको भवेत् । दिष्ट्या व्यर्थं कलत्रं मे नष्टमेतदशेषतः ॥ ३९ ॥ एकस्मै कृतकृत्याय नित्याय विमलात्मने । निर्विकल्पचिदाख्याय मह्यमेव नमो नमः ॥ ४० ॥ न शोकोऽस्ति न मोहोऽस्ति न चैवाहमहं स्वयम् । नच नाहं नचान्योऽहं मह्यमेव नमो नमः ॥ ४१ ॥ न ममाशा न कर्माणि न संसारो न कर्तृता । न भोक्तृता न देहो मे मह्यमेव नमो नमः ॥ ४२ ॥ नाहमात्मा न वा कोऽन्यो नाहमस्मि न चेतरः । सर्वमेवाहमेतस्मै मह्यमेव नमो नमः ॥ ४३ ॥ अहमादिरहं धाता चिदहं भुवनान्यहम् । मम नास्ति व्यवच्छेदो मह्यमेव नमो नमः ॥ ४४ ॥ निर्विकाराय नित्याय निरंशाय महात्मने । सर्वस्मै सर्वकालाय मह्यमेव नमो नमः ॥ ४५ ॥ नीरूपाय निराख्याय प्रकाशाय महात्मने । स्वयमात्मैकसंस्थाय मह्यमेव नमो नमः ॥ ४६ ॥ समां सर्वगतां सूक्ष्मां जगदेकप्रकाशिनीम् । सत्तामुपगतोऽस्म्यन्तर्मह्यमेव नमो नमः ॥ ४७ ॥ साद्र्यब्ध्युर्वी नदी सेयं नाहमेवाहमेव वा । जगत्सर्वं पदार्थाढ्यं मह्यमेव नमो नमः ॥ ४८ ॥ व्यपगतमननं समाभिरामं प्रकटितविश्वमविश्वमप्यनन्तम् । स्वयमजमजरं गुणादतीतं वपुरहमच्युतमीश्वरं नमामि ॥ ४९ ॥